Wil je dat ik luister? Oh, je bedoelt gehoorzaam!

5 apr 2021

‘Ik wil dat je naar me luistert’. Komt die zin je bekend voor? Natuurlijk! Je spreekt het vast met regelmaat uit. En het wordt ongetwijfeld regelmatig tegen je gezegd. Maar wat wordt er nu daadwerkelijk bedoeld als er gezegd wordt dat je moet luisteren?

Horen, luisteren, gehoorzamen

En soms bedoelen we ook letterlijk dat er geluisterd moet worden. Eerst gehoord, de klanken zijn via de oren binnengekomen. Daarna geluisterd, begrepen wat er gezegd wordt, luisteren met intense aandacht. So far, so good. Maar vaak wordt het woord luisteren heel anders gebruikt. In de betekenis van gehoorzamen. Als je een vader over zijn zoon hoort zeggen: ‘Hij luistert niet’, dan bedoelt hij waarschijnlijk dat het kind niet doet wat hij zegt. Hij gehoorzaamt niet. Als een leidinggevende tegen zijn team zegt ‘er is ook niet naar me geluisterd’, dan bedoelt hij ‘jullie hebben het niet gedaan zoals ik het heb gezegd’. De boodschap is heel simpel: je hoeft niet zelf na te denken, je moet gewoon doen wat je opgedragen wordt. Dat heeft met machtsposities te maken. De vader staat boven het kind, de leidinggevende boven het team. 

Gehoorzaam me

Ik pleit voor helderheid in het juiste gebruik van een simpel woord als ‘luisteren’. Als we met zijn allen in ons dagelijks leven het woord ‘luisteren’ vervangen door ‘gehoorzamen’ als je wilt dat iemand doet wat je opdraagt, laat dat niets aan duidelijkheid te wensen over. En je zult verbaasd zijn hoe vaak je gehoorzaamd wilt worden en hoe veelvuldig je moet gehoorzamen. ‘Luisteren’ klinkt heel vriendelijk, het drukt een vrijblijvendheid uit, die vaak niet wordt bedoeld. Gehoorzamen daarentegen heeft een negatieve connotatie. Zeg maar eens tegen je kind ‘Ik wil dat je gehoorzaam bent.’ Of tegen je team: ‘Jullie hebben ook niet gehoorzaamd’. Begrijp me goed, gehoorzaamd worden en gehoorzamen is soms nodig. Niets mis mee, anders zouden kinderen zo de weg oprennen. Zouden teams net het verkeerde kunnen doen. Om maar eens een paar voorbeelden te noemen. Maar wees dan ook duidelijk: in dit geval hoef je niet te luisteren, je moet gewoon doen wat ik je zeg. 

Uitdaging

Dus ik roep iedereen vandaag op om de uitdaging aan te gaan. Zeg luisteren als je luisteren bedoelt, zeg gehoorzamen als je de ander iets opdraagt te doen! Horen jullie wat ik zeg? Ehm, ik bedoel: luisteren jullie wel? Oh nee, wacht…gehoorzaam me maar gewoon!

Annette van Engelen

Annette van Engelen
Perspectens

Met 23 jaar ervaring als coach kan ik met veel vraagstukken overweg. Ik help graag met je vragen op je werk- of levenspad.